De steenmarter is beschermd: wat mag wel?

Een steenmarter op zolder is geen gewoon ongedierte. De soort is wettelijk beschermd, en dat bepaalt wat je mag doen. Hieronder staat wat het KAD en andere bronnen over de regels zeggen, en wat dat praktisch betekent. Dit is geen juridisch advies; bij twijfel vraag je de provincie Limburg of je gemeente.

Wat niet mag

Volgens het KAD is de steenmarter wettelijk beschermd onder het Besluit activiteiten leefomgeving, artikel 11.54 van de Omgevingswet. Dat betekent: niet vangen of doden, niet opzettelijk verstoren, en voortplantings- en rustplaatsen niet beschadigen. Klemmen, vallen en gif zijn dus verboden. Ook een nest met jongen dichtmaken of weghalen valt eronder. Wikipedia meldt dat de provincie Friesland vanaf 2018 voor sommige weidevogelgebieden een ontheffing gaf om steenmarters te vangen; dat laat zien dat het om een uitzondering met een besluit gaat, niet om iets wat je zelf beslist.

Wat wel mag: weren

Het KAD noemt het marterdicht maken van de woning als de aanpak. Een woning zo aanpassen dat een steenmarter er niet meer in komt, is iets anders dan het dier verjagen uit een verblijfplaats. Het gaat om pannen vastzetten met roestvrije schroeven, het dakbeschot strak tegen de muur met een metalen hoeklijst, gaas over riet en het afsluiten van hokken. Het moment is belangrijk: wie de toegang dichtmaakt terwijl er jongen binnen zitten, sluit ze op en beschadigt een voortplantingsplaats.

Wanneer een ontheffing nodig is

Volgens het KAD kan verjagen alleen met een ontheffing van de provincie, soms via de gemeente, en door een gecertificeerd of erkend bedrijf. Een steenmarterspecialist schrijft op zijn site dat hij na een opleiding per overlastsituatie een ontheffing kan aanvragen voor wegvangen, vervoeren en uitzetten, en dat eerst wordt gekeken of weren voldoende is. In Limburg is de provincie het bevoegd gezag voor soortenbescherming. Een erkend bedrijf weet hoe dat loopt.

Het jaar van de steenmarter

Steenmarters paren volgens het KAD van juni tot augustus en krijgen na een draagtijd van negen maanden in het voorjaar meestal twee tot vier jongen. Zodion noemt maart of april. De jongen worden rond drie maanden zelfstandig. Wikipedia noemt een zoogtijd van acht weken en jongen die het nest na acht tot tien weken verlaten. Het veiligste moment om het dak marterdicht te maken, is daarom buiten het voorjaar en de vroege zomer, als zeker is dat er geen jongen zijn.

Praktisch

Noteer wanneer je geluid hoort en waar je keutels vindt, maak foto's van de plek waar de marter in en uit gaat, en laat een erkend bedrijf of het KAD vaststellen dat het om een steenmarter gaat. Vraag het bedrijf hoe het de planning afstemt op eventuele jongen en of een ontheffing nodig is. Zie steenmarter laten verjagen en weren en steenmarter op zolder.

Schade en verzekering

Een steenmarter kan isolatie vernielen, kabels doorbijten en met urine en prooiresten stank geven. Of die schade verzekerd is, hangt af van je polis. Kijk in je voorwaarden onder schade door dieren of vraag het je verzekeraar. Bij de provincie kun je navragen of er in jouw situatie mogelijkheden zijn; wat daar geldt, verschilt en verandert.

Veelgestelde vragen