Plaagwijzer Limburg: woningen, bouwjaren en bos per gemeente

Ongedierte heeft met twee dingen te maken: een weg naar binnen en iets te eten of een plek om te schuilen. Het KAD adviseert om openingen in buitenmuren terug te brengen tot maximaal 0,5 centimeter tegen muizen, bijenbekjes in stootvoegen tegen wespen, en schrijft dat muizen van akkers in het najaar naar gebouwen trekken. Hoeveel van zulke openingen en buitenruimte er zijn, verschilt sterk per gemeente.

Deze tabel zet per Limburgse gemeente de kenmerken op een rij die daar iets over zeggen: het aandeel woningen van voor 1945 en voor 1975 (CBS 82550NED), het aandeel vrijstaande woningen en meergezinswoningen (CBS 85035NED), het aantal inwoners (CBS 03759ned), allemaal op 1 januari 2026, en het bosoppervlak en het aandeel bos en open natuur van het grondgebied (CBS 70262ned, bodemgebruik 2017, de meest recente peiling).

Woningen, bouwjaren, woningtypes en bos per Limburgse gemeente

Wat de cijfers laten zien

De oudste woningvoorraad staat in Zuid-Limburg. Gulpen-Wittem heeft met 24,5 procent het hoogste aandeel woningen van voor 1945, gevolgd door Maastricht (24,2), Valkenburg aan de Geul (23,4), Eijsden-Margraten (20,4) en Kerkrade (20,3). Meerssen heeft met 66,4 procent het hoogste aandeel van voor 1975. Mook en Middelaar heeft met 4,3 procent het laagste aandeel vooroorlogse woningen. Heel Limburg komt uit op 15,7 procent voor 1945 en 53,5 procent voor 1975, tegen 18,0 en 47,0 procent in Nederland.

Het meeste bos ligt in het noorden en midden. Mook en Middelaar (30,8 procent), Bergen (27,2), Roerdalen (25,9) en Vaals (24,6) hebben het hoogste aandeel bos; Bergen heeft met 2.946 hectare het grootste bosoppervlak. In Zuid-Limburgse gemeenten als Simpelveld, Voerendaal en Beek is minder dan 3 procent bos. Heel Limburg heeft 32.058 hectare bos op 220.950 hectare, 14,5 procent.

Vrijstaande woningen zijn het talrijkst in Bergen (37,7 procent), Leudal (37,4), Nederweert (36,5), Roerdalen (33,0), Horst aan de Maas (32,6) en Peel en Maas (32,5). In de steden van Parkstad is dat veel lager: Heerlen 4,9 procent, Kerkrade 5,9 procent. Daar zijn juist meergezinswoningen en rijen talrijk.

Wat dat betekent voor ongedierte

Oude woningen hebben vaker open stootvoegen, grof gaas in ventilatieroosters, houten vloeren boven kruipruimtes en dakranden zonder vogelschroot. Daar komen muizen en wespen binnen; zie ongedierte in een oude woning. In rijen en meergezinswoningen lopen muizen, kakkerlakken en papiervisjes via gedeelde kruipruimtes, spouwen en leidingschachten van woning naar woning, en werkt een aanpak met de buren beter.

Vrijstaande woningen aan bos en akkers krijgen in het najaar muizen van buiten, ratten bij erven en voer, en steenmarters aan de bosrand. Zie ongedierte op het platteland en de steenmarter. De tabel voorspelt niet of jij ongedierte krijgt; het is een indicatie van wat in jouw gemeente vaker speelt.

Methodologie

Woningen en bouwjaren komen uit CBS StatLine 82550NED, woningvoorraad op 1 januari 2026 per gemeente naar bouwjaarklasse. Het aandeel voor 1945 is de som van de klassen tot en met 1925 tot 1945, gedeeld door het totaal; het aandeel voor 1975 is de som tot en met 1965 tot 1975.

Woningtypes komen uit CBS StatLine 85035NED, woningvoorraad naar woningtype op 1 januari 2026: vrijstaand en meergezinswoningen als aandeel van het totaal per gemeente. Inwoners komen uit CBS StatLine 03759ned op 1 januari 2026.

Bos komt uit CBS StatLine 70262ned, bodemgebruik per gemeente, peiljaar 2017, de meest recente editie. Het aandeel bos en het aandeel bos en open natuurlijk terrein zijn berekend als deel van de totale oppervlakte. Voor Beekdaelen, ontstaan in 2019, is de som van de voormalige gemeenten Onderbanken, Nuth en Schinnen gebruikt.

De duiding van wat de kenmerken betekenen voor ongedierte komt uit de kennisbank van het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) en, voor de steenmarter, van Zodion. Maastricht staat in de tabel als provinciecijfer.