Rattengif als particulier: wat mag je nog zelf gebruiken?

Jarenlang stond rattengif gewoon in de schappen van bouwmarkt en tuincentrum. Dat is veranderd. Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) heeft de regels voor knaagdierbestrijding aangescherpt. Op deze pagina staat wat er volgens het Ctgb geldt, waarom, en wat je als particulier wel kunt doen. Deze site raadt particulieren geen middelen aan.

Wat het Ctgb zegt

Volgens het Ctgb geldt vanaf 1 januari 2023 het systeem van integrated pest management (IPM) voor de bestrijding van ratten en muizen, binnen en buiten. Middelen met de aangewezen anticoagulantia, zoals brodifacoum, bromadiolon, difenacoum en difethialon, of met cholecalciferol, mogen alleen nog als laatste redmiddel worden gebruikt, door gecertificeerde bedrijven, professionals en opgeleide agrariërs, en alleen binnen IPM.

Particulieren mogen vanaf 2023 geen middelen met anticoagulantia of cholecalciferol meer gebruiken tegen ratten of muizen. Producten met het oude etiket mochten nog tot 29 juni 2023 worden verkocht en tot 26 december 2023 worden gebruikt. Sinds 26 december 2023 mogen particulieren volgens het Ctgb alleen nog middelen op basis van alfachloralose gebruiken, en dan alleen binnenshuis tegen muizen.

Waarom de regels strenger zijn

Het KAD noemt bij de bruine rat dat chemische middelen niet toegelaten zijn voor particulieren, slecht zijn voor het milieu en doorvergiftiging kunnen veroorzaken. Een rat of muis die gif heeft gegeten, sterft niet meteen. In die tijd kan hij worden gegeten door een uil, buizerd, vos, kat of hond, die dan zelf vergiftigd raakt. Ook worden ratten op sommige plekken resistent tegen bepaalde middelen. IPM moet ervoor zorgen dat chemie alleen wordt gebruikt waar het echt nodig is, door mensen die weten hoe.

Wat je wel kunt doen

Het KAD noemt preventie, wering en niet-chemische methodes als de aanpak die van particulieren wordt verwacht. Haal voer en schuilplekken weg, maak openingen dicht tot maximaal 0,5 centimeter met metaal, en gebruik klapvallen op de looppaden, vastgezet en in een afgesloten kist zodat huisdieren en kinderen er niet bij kunnen. Zie zelf vangen of een bestrijder en ratten in de tuin.

Wanneer een gecertificeerde bestrijder

Lukt het niet met vallen en wering, of gaat het om ratten in huis, onder de vloer of bij een kapot riool, schakel dan een vakbedrijf in. Een gecertificeerde bestrijder mag binnen IPM, als het echt nodig is, middelen gebruiken die voor jou niet zijn toegestaan. Hij legt vast waarom en hoe. Lees wat IPM betekent en een goede bestrijder kiezen.

En boeren en paardenhouders?

Agrariërs kunnen zich volgens het Ctgb laten opleiden en certificeren om IPM zelf uit te voeren, of een professionele bestrijder inhuren. Heb je een paard, een paar schapen of kippen als hobby, dan ben je in de zin van deze regels particulier. In landelijk Limburg, met veel hobbyboeren en paardenhouders, is dat een belangrijk verschil. Zie ongedierte bij boerderijen en schuren.

Restanten en lege verpakkingen

Heb je nog oud rattengif in de schuur staan? Gebruik het niet meer. Restanten van middelen en lege, niet schoongemaakte verpakkingen zijn volgens het KAD klein gevaarlijk afval en horen bij het KGA-depot van je gemeente, niet in de vuilnisbak.

Rattengif als particulier: de regels in het kort

Tegen ratten mag een particulier volgens het Ctgb geen middelen met anticoagulantia of cholecalciferol meer gebruiken. Tegen muizen mag een particulier sinds 26 december 2023 alleen nog middelen op basis van alfachloralose, en dan alleen binnenshuis. Al het andere laat je over aan een gecertificeerd bedrijf dat binnen IPM werkt.

Veelgestelde vragen